فرشهای رسام را میتوان همانند یک کتاب کهن خواند: در متن آن تصویری روایی و تمثیلی شکل گرفته، در حاشیهها شعر و تذهیب کتابآرایی خوش درخشیده و در پسزمینه، الگوهای اصیل معماری و نقوش سنتی جای گرفتهاند.
یکی از شاخصترین امضاهای هنری رسام، اقتباس و بازآفرینی نقوش سایر هنرهای سنتی ایران در تار و پود فرش است. او نقوش هندسی گنبدهای تاریخی، کلافهای معرق و گرهچینیهای چوب را با دقت ریاضی به خانه گرههای قالی منتقل کرد.
برای نمونه، در شاهکار «نقش خاتم»، مثلثهای میکرومتری هنر خاتمکاری با ریزترین گرههای پشم و ابریشم بازبافت شدهاند؛ به نحوی که بیننده از فاصله نزدیک تصور میکند چوب، استخوان و برنج خاتم را لمس میکند. در آثاری چون «سقف منبتکاری» و «درب بهشت» نیز حجم و بافت چوب به کمال بازتاب یافته است.
بررسی مشخصات فنی تابلوی نقش خاتمبسیاری از تابلو فرشهای رسام زاییده یک بیت شعر یا صحنهای حماسی-عرفانی هستند. «فردوسی در بارگاه سلطان محمود» عظمت شاهنامه را به تصویر میکشد و مجموعه ششگانه «ساقینامهها» غزلیات حافظ، نظامی، جامی، عرفی شیرازی و خواجو را تجسم میبخشد.
«بیا ساقی از مِی مرا دور کن / جهان از مِیِ لعل پرنور کن...»
بیت تنیدهشده در تابلو فرش ساقینامه نظامی گنجوی
رنگ، روح تپنده مکتب رسام عربزاده است. استاد با گذراندن دورههای تخصصی رنگسازی، شیمی رنگ و ترکیب عصارههای گیاهی، پالت رنگی سنتی قالی را که محدود به ۲۰ الی ۳۰ رنگ ثابت بود، متحول ساخت.
در فرش شاهنامه فردوسی بیش از ۸۰۰ رنگ گوناگون به کار رفته است. این وسواس خارقالعاده به استاد اجازه داد تا ظریفترین سایهروشنهای چهرهها، انعکاس نور در چشمان و جامه درباریان را با گرادیانهای پیوسته و طبیعی بر تن قالی جاری سازد.
آشنایی با دوره آموزش رنگرزی بنیادشکستن حاشیههای خستهکننده سنتی و پیوند آن با مکاتب نگارگری و تذهیب قرآن و شاهنامه
آثار استاد با گره متقارن (بافت ترکی/تبریزی) و تراکم بسیار بالا بافته شدهاند که دوام ابدی و وضوح نقوش را تضمین میکند. در کنار تابلو فرشهای پرزدار، ۱۰ اثر گلیم بیهمتا در موزه خودنمایی میکنند.
گلیم بدون پرز و با تار و پود خالص بافته میشود؛ استاد رسام با تکیه بر هندسه ناب گلیم، آثاری انتزاعی و سرشار از مفهوم نظیر «بهرام در شکارگاه»، «جهانی هیچ ما هیچان» و «آزادی در آسمانها» پدید آورد که تجلی مدرنیسم در بستر سنت کهن هستند.
مشاهده گلیمهای موزه
درک بافت ریز گره متقارن و درخشش بیش از ۸۰۰ رنگ تنها از فاصله چند سانتیمتری در تالارهای موزه فرش رسام میسر است.