ساعت کاری موزه: شنبه تا چهارشنبه، ۰۹:۰۰ الی ۱۵:۰۰ تهران، خیابان پاسداران، بوستان یکم، پلاک ۶ ۰۲۱-۲۲۸۴۹۷۷۵
موزه فرش رسام عربزاده
موزه فرش رسام عرب‌زاده بنیاد فرهنگی هنری | طلیعه فرش نوین ایران
کالبدشناسی مکتب فرش نوین

سبک و تکنیک در
تابلو فرش‌های رسام عربزاده

فرش‌های رسام را می‌توان همانند یک کتاب کهن خواند: در متن آن تصویری روایی و تمثیلی شکل گرفته، در حاشیه‌ها شعر و تذهیب کتاب‌آرایی خوش درخشیده و در پس‌زمینه، الگوهای اصیل معماری و نقوش سنتی جای گرفته‌اند.

+۸۰۰
شید رنگی اختصاصی
ایجاد سایه‌روشن‌های دقیق نقاشانه روی دار قالی
گره ترکی
گره متقارن تبریزی
استحکام فوق‌العاده و ایجاد جزئیات میلیمترى
کتاب‌آرایی
حواشی تذهیب‌شده
انتقال کتیبه‌های اشعار خطی به حاشیه‌ها
روایتگری
فلسفه و شاهنامه
تبدیل فرش از شیء کاربردی به اثر فاخر تجسمی
تابلو فرش نقش خاتم اثر استاد رسام عربزاده
رکن اول: هنرهای تجسمی

الهام از خاتم‌کاری، معرق، منبت و کاشیکاری

یکی از شاخص‌ترین امضاهای هنری رسام، اقتباس و بازآفرینی نقوش سایر هنرهای سنتی ایران در تار و پود فرش است. او نقوش هندسی گنبدهای تاریخی، کلاف‌های معرق و گره‌چینی‌های چوب را با دقت ریاضی به خانه گره‌های قالی منتقل کرد.

برای نمونه، در شاهکار «نقش خاتم»، مثلث‌های میکرومتری هنر خاتم‌کاری با ریزترین گره‌های پشم و ابریشم بازبافت شده‌اند؛ به نحوی که بیننده از فاصله نزدیک تصور می‌کند چوب، استخوان و برنج خاتم را لمس می‌کند. در آثاری چون «سقف منبت‌کاری» و «درب بهشت» نیز حجم و بافت چوب به کمال بازتاب یافته است.

بررسی مشخصات فنی تابلوی نقش خاتم
رکن دوم: شعر و حکمت

روایت ادبی؛ شعر در تار و پود فرش

بسیاری از تابلو فرش‌های رسام زاییده یک بیت شعر یا صحنه‌ای حماسی-عرفانی هستند. «فردوسی در بارگاه سلطان محمود» عظمت شاهنامه را به تصویر می‌کشد و مجموعه شش‌گانه «ساقی‌نامه‌ها» غزلیات حافظ، نظامی، جامی، عرفی شیرازی و خواجو را تجسم می‌بخشد.

«بیا ساقی از مِی مرا دور کن / جهان از مِیِ لعل پرنور کن...»
بیت تنیده‌شده در تابلو فرش ساقی‌نامه نظامی گنجوی

کاوش در مجموعه شعر و عرفان
تابلو فرش ساقی نامه حافظ اثر استاد رسام عربزاده
تنوع شیدها و پالت رنگی در تابلو فرش های رسام عربزاده
رکن سوم: کیمیای رنگ

رنگسازی پیشرفته؛ خلق بیش از ۸۰۰ رنگ

رنگ، روح تپنده مکتب رسام عربزاده است. استاد با گذراندن دوره‌های تخصصی رنگسازی، شیمی رنگ و ترکیب عصاره‌های گیاهی، پالت رنگی سنتی قالی را که محدود به ۲۰ الی ۳۰ رنگ ثابت بود، متحول ساخت.

در فرش شاهنامه فردوسی بیش از ۸۰۰ رنگ گوناگون به کار رفته است. این وسواس خارق‌العاده به استاد اجازه داد تا ظریف‌ترین سایه‌روشن‌های چهره‌ها، انعکاس نور در چشمان و جامه درباریان را با گرادیان‌های پیوسته و طبیعی بر تن قالی جاری سازد.

آشنایی با دوره آموزش رنگرزی بنیاد
رکن چهارم: هندسه و کتیبه

آناتومی حاشیه‌آرایی شبیه کتاب‌آرایی کهن

شکستن حاشیه‌های خسته‌کننده سنتی و پیوند آن با مکاتب نگارگری و تذهیب قرآن و شاهنامه

حاشیه پهن با کتیبه‌های اشعار و نگاره‌ها
قاب مرکزی اثر (بوم روایی) روایت تصویر مینیاتوری

سه نوآوری استاد در حاشیه تابلو فرش:

کتیبه‌بندی اشعار مرتبط: درج مصراع‌ها و ابیات نستعلیق و ثلث در کتیبه‌های بازوبندی پیرامون بوم اصلی.
قاب‌های روایی مکمل در حاشیه: نظیر ۱۵ صحنه شاهنامه در حاشیه تابلوی فردوسی که مستقل از صحنه مرکزی قابل خوانش هستند.
تذهیب طلاکاری‌شده و لچک‌های اسلیمی: بهره‌گیری از نقوش شمسه، لچک و سرلوح‌های مکتب هرات و تبریز صفوی.
رکن پنجم: ساختار فنی

گره متقارن ترکی و گلیم‌های مفهومی

آثار استاد با گره متقارن (بافت ترکی/تبریزی) و تراکم بسیار بالا بافته شده‌اند که دوام ابدی و وضوح نقوش را تضمین می‌کند. در کنار تابلو فرش‌های پرزدار، ۱۰ اثر گلیم بی‌همتا در موزه خودنمایی می‌کنند.

گلیم بدون پرز و با تار و پود خالص بافته می‌شود؛ استاد رسام با تکیه بر هندسه ناب گلیم، آثاری انتزاعی و سرشار از مفهوم نظیر «بهرام در شکارگاه»، «جهانی هیچ ما هیچان» و «آزادی در آسمان‌ها» پدید آورد که تجلی مدرنیسم در بستر سنت کهن هستند.

مشاهده گلیم‌های موزه
گلیم تزیینی بهرام در شکارگاه اثر استاد رسام عربزاده

مشاهده جزئیات این تکنیک‌ها در تالارهای موزه

درک بافت ریز گره متقارن و درخشش بیش از ۸۰۰ رنگ تنها از فاصله چند سانتی‌متری در تالارهای موزه فرش رسام میسر است.